Toelichting bij cao-afspraak 'Werkdruk'

Wat verstaan we eigenlijk onder werkdruk?

In de praktijk zijn er veel verschillende interpretaties van de term ‘werkdruk’. FLOW kiest in haar Arbowerkboek Psychosociale Arbeidsbelasting voor dezelfde definitie als TNO en andere deskundigen:

Er is werkdruk als medewerkers niet, of alleen met grote moeite, binnen de beschikbare tijd aan de gestelde eisen kunnen voldoen en zij het gevoel hebben het overzicht of de controle over het werk te verliezen.

We hebben het dus over meer dan alleen grote stapels werk. Werkdruk kan allerlei oorzaken hebben, van bijvoorbeeld ‘onduidelijke taakeisen’ tot ‘slechte samenwerking met andere afdelingen’, of ‘weinig vrijheden om het werk zelf te organiseren’.

Meten van werkdruk

Manieren om werkdruk te meten vind je hier. Werkdrukonderzoek kan ook gecombineerd worden met een MTO en/of PSA-onderzoek. Het is hierbij in elk geval belangrijk om te kiezen voor een vragenlijst of checklist die de verschillende mogelijke oorzaken in de werksituatie bevraagt.

 

Een vraag als ‘In welke mate heb je last van werkdruk?’ heeft weinig zin. Ten eerste is niet duidelijk wat nu precies gevraagd wordt, waardoor de vraag vanuit verschillende interpretaties beantwoord wordt. En ten tweede geven de resultaten bij zo’n vraag geen basis voor een gerichte aanpak. Je wilt als organisatie immers niet aan symptoombestrijding doen, maar de oorzaken van werkdruk aanpakken.

Om vast te stellen of de werkdruk ‘bovengemiddeld’ is, kan het best een onderzoeksinstrument worden gebruikt dat in de resultaten een vergelijking met een benchmark aangeeft, uiteraard bij voorkeur de benchmark corporatiebranche.

Werkdruk onderzocht…. En dan?

De grootste valkuil is dat de resultaten in een la verdwijnen. Medewerkers ervaren dit ook als demotiverend en velen zullen de volgende vragenlijst niet meer beantwoorden. De tweede en derde cao-afspraak zijn er dan ook niet voor niets.

 

Enkele tips & tools hierbij:

  • Het is raadzaam tijd te reserveren om de resultaten te vertalen naar een aanpak: dit geldt zowel voor de HR-adviseurs als voor OR-leden en leidinggevenden.
  • Stel prioriteiten: kies bijvoorbeeld een top 3 van knelpunten waar medewerkers het meest last van hebben, op organisatie- en eventueel ook op teamniveau.
  • Bewaak de voortgang van de aanpak; zorg dat deze op de agenda blijft en laat medewerkers weten wat de stand van zaken is.
  • Op deze portal staat een stappenplan voor de aanpak van werkdruk. Dit neemt bijvoorbeeld een projectgroep bij de hand en is toepasbaar op zowel de organisatie als geheel als op onderdelen van de organisatie.
  • Voor OR-leden leent de informatie onder de button werkdruk/organisatie zich goed ter voorbereiding op een bespreking van de resultaten van het werkdrukonderzoek.
  • De Checklist Werkdruk leidt bij invulling ook tot mogelijke maatregelen om gesignaleerde knelpunten aan te pakken.
  • Voor leidinggevenden is een brochure ‘Zonder werkstress samenwerken’ te vinden die hen kan helpen bij het bespreken van werkdruk met de medewerkers.