Wettelijke kaders

Rondom het thema 'gedwongen opname' kom je verschillende afkortingen tegen, zoals IBS en RM. De volgende afkortingen kun je over een opname tegenkomen.

  • Wet Bopz: Wet bijzondere opneming in psychiatrische ziekenhuizen
  • IBS: inbeschikkingstelling (een gedwongen opname bij acuut gevaar)
  • RM: rechterlijke machtiging (een gedwongen opname bij andere situaties)
  • TBS: terbeschikkingstelling (een gedwongen opname na een zeer ernstig geweldsdelict)
  • Wvggz (per 1 januari 2020): Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg (regelt wetgeving over gedwongen opnames en gedwongen zorg voor mensen met GGZ-problematiek)
  • Wzd (per 1 januari 2020): Wet zorg en dwang (regelt wetgeving over gedwongen opnames en gedwongen zorg voor mensen met dementie of met een verstandelijke beperking).

Bij een (gedwongen) opname komt veel kijken. Ook wat betreft verantwoordelijkheden. Een aantal wetten en maatregelen dienen ervoor te zorgen dat een gedwongen opname volgens strenge regels verloopt. Deze afspraken zijn vastgelegd in de Wet Bopz. Op 1 januari 2020 wordt deze wet vervangen door nieuwe wetgeving. De belangrijkste wijziging als het gaat om wonen is dat dan ook gedwongen zorg in de thuissituatie kan worden geleverd. Informatie over de wetsvoorstellen voor nieuwe wetgeving staat op dwangindezorg.nl. Tot 1 januari 2020 is de Wet Bopz nog in werking. Je kunt vragen over wetten en procedures rondom dwang in de zorg stellen aan het Informatiepunt dwang in de zorg via telefoonnummer 0900-112 13 14. Daarnaast geeft de brochure Dwang in de zorg van het ministerie VWS nadere informatie over gedwongen zorg onder de Wet Bopz. Onderstaand staan verwijzingen voor een snelle toegang naar relevante informatie.

  • Gedwongen opnames en gedwongen zorg zijn alleen mogelijk in instellingen met een BOPZ-aanmerking. GGZ-instellingen, verpleeghuizen en instellingen voor gehandicaptenzorg kunnen een BOPZ-aanmerking hebben. Je kunt hier een overzicht bekijken van instellingen met een BOPZ-aanmerking (januari 2018). Ook wordt toegelicht hoe BOPZ-aanvragen in zijn werk gaan.
  • Een gedwongen opname van een bewoner is alleen mogelijk als het echt niet anders kan. Wat is de procedure bij een gedwongen opname? Toegelicht worden IBS: inbeschikkingstelling (een gedwongen opname bij acuut gevaar) en RM: rechterlijke machtiging (een gedwongen opname bij andere situaties).
  • Als een bewoner niet gedwongen opgenomen wil worden, wat zijn dan zijn of haar mogelijkheden om dat te voorkomen?